Mục lục 11 phần
- Cơ hội cho hàng Việt Nam tại EU
- EVFTA: cách hưởng ưu đãi thuế
- Chứng từ xuất xứ: C/O mẫu EUR.1 và tự chứng nhận
- Đáp ứng quy định theo nhóm hàng
- Nhãn mác đúng chuẩn để bán ở nhiều nước EU
- Đón đầu quy định mới: CBAM, PPWR, EUDR
- Chứng nhận giúp ghi điểm với người mua EU
- Lộ trình chuẩn bị trước khi xuất khẩu
- Yêu cầu theo ngành hàng
- Chứng nhận thường gặp
- Câu hỏi thường gặp
Cơ hội cho hàng Việt Nam tại EU
EVFTA là một trong những hiệp định có mức mở cửa sâu nhất mà hàng Việt Nam đang được hưởng. Theo tổng hợp của Trung tâm WTO và Hội nhập (VCCI), ngay khi hiệp định có hiệu lực, EU đã xóa thuế nhập khẩu với khoảng 85,6% số dòng thuế dành cho hàng Việt Nam; sau 7 năm, tỷ lệ này tăng lên khoảng 99,2%. Phần nhỏ còn lại được hưởng hạn ngạch thuế quan với thuế suất trong hạn ngạch bằng 0%.
Một thuận lợi lớn là phần lớn yêu cầu sản phẩm của EU được hài hòa chung cho cả khối. Khi chuẩn bị đúng một bộ hồ sơ, doanh nghiệp có thể phục vụ khách hàng ở nhiều nước thành viên. Lô hàng nhỏ có trị giá không quá 6.000 EUR còn được tự chứng nhận xuất xứ, giúp doanh nghiệp mới dễ bắt đầu với đơn hàng thử.
EVFTA: cách hưởng ưu đãi thuế
EVFTA có hiệu lực từ ngày 01/08/2020. Để lô hàng được hưởng thuế ưu đãi, cần đáp ứng hai điều kiện: hàng hóa đạt xuất xứ Việt Nam hoặc EU theo Nghị định thư về quy tắc xuất xứ của hiệp định, và nhà nhập khẩu xuất trình chứng từ xuất xứ hợp lệ khi làm thủ tục. Thuế suất cụ thể của từng dòng hàng được tra theo mã HS (mã phân loại hàng hóa) trên Access2Markets.
Với hàng dệt may, quy tắc xuất xứ là phần cần tính toán kỹ nhất khi chọn nguồn nguyên liệu. Hiệp định có cơ chế cộng gộp, cho phép dùng vải có xuất xứ Hàn Quốc và một số nguyên liệu từ các nước ASEAN đã có hiệp định thương mại tự do (FTA) với EU, theo các điều kiện cụ thể trong Nghị định thư về quy tắc xuất xứ. Lên phương án nguyên liệu sớm giúp doanh nghiệp giữ được ưu đãi cho toàn bộ đơn hàng.
Chứng từ xuất xứ: C/O mẫu EUR.1 và tự chứng nhận
Theo Nghị định thư về quy tắc xuất xứ của EVFTA, hàng Việt Nam nhập vào EU được hưởng ưu đãi khi có một trong hai loại chứng từ sau:
- C/O mẫu EUR.1 do cơ quan, tổ chức được Bộ Công Thương ủy quyền cấp. Doanh nghiệp khai báo đề nghị cấp trực tuyến qua hệ thống ecosys.gov.vn.
- Khai báo xuất xứ của nhà xuất khẩu cho lô hàng có tổng trị giá không quá 6.000 EUR, lập ngay trên hóa đơn hoặc chứng từ thương mại. Hướng dẫn của Ủy ban châu Âu lưu ý nhà xuất khẩu Việt Nam cần ký tay trên khai báo này.
Khai báo xuất xứ có thể lập sau khi xuất hàng, miễn là được xuất trình tại nước nhập khẩu trong thời hạn hiệp định cho phép (tối đa hai năm). Nhờ vậy, doanh nghiệp có thêm thời gian bổ sung chứng từ.
Tại Việt Nam, quy tắc xuất xứ EVFTA hiện được hướng dẫn bởi Thông tư 14/2026/TT-BCT ngày 25/03/2026, có hiệu lực từ 10/05/2026, thay thế Thông tư 11/2020/TT-BCT và Thông tư 41/2022/TT-BCT. Doanh nghiệp nên đối chiếu văn bản này khi lập hồ sơ đề nghị cấp C/O hoặc tự chứng nhận để hồ sơ được chấp nhận thuận lợi.
Đáp ứng quy định theo nhóm hàng
Phần lớn yêu cầu sản phẩm của EU được hài hòa chung cho cả khối, bên cạnh một số quy định áp dụng ở cấp từng nước thành viên. Yêu cầu chính theo từng nhóm hàng như sau:
- Thực phẩm có nguồn gốc động vật, thủy sản: Việt Nam nằm trong danh sách nước được phép xuất khẩu. Cơ sở sản xuất phải có tên trong danh sách cơ sở được EU chấp thuận; lô hàng đi kèm giấy chứng nhận chính thức do cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp và được kiểm tra tại trạm kiểm soát biên giới (BCP) của EU. Chứng thư được quản lý thống nhất trên hệ thống TRACES.
- Thực phẩm có nguồn gốc thực vật: thường không cần đăng ký vào danh sách cơ sở được EU chấp thuận; doanh nghiệp cần được nhà nhập khẩu biết và chấp nhận làm nhà cung cấp. Hàng thuộc diện kiểm dịch thực vật phải có giấy chứng nhận kiểm dịch đi kèm.
- Đồ chơi: phải gắn dấu CE theo Chỉ thị 2009/48/EC, với đánh giá sự phù hợp dựa trên tiêu chuẩn hài hòa hoặc qua tổ chức được chỉ định.
- Mỹ phẩm: theo Quy định (EC) 1223/2009, mỗi sản phẩm phải có một “người chịu trách nhiệm” đặt tại EU. Với hàng nhập khẩu, vai trò này do nhà nhập khẩu đảm nhận hoặc được ủy quyền bằng văn bản cho người khác tại EU.
- Dệt may: nhãn thành phần xơ theo Quy định (EU) 1007/2011, dùng tên xơ trong danh mục chuẩn; hóa chất trong vải phải nằm trong giới hạn của REACH (quy định của EU về đăng ký, đánh giá và hạn chế hóa chất).
- Điện – điện tử và hàng tiêu dùng khác: nhiều sản phẩm kỹ thuật phải mang dấu CE. Hàng tiêu dùng nói chung tuân theo Quy định an toàn sản phẩm chung (EU) 2023/988 (GPSR), trong đó yêu cầu có một chủ thể kinh tế chịu trách nhiệm đặt tại EU và thông tin liên hệ đi kèm sản phẩm.
Nhãn mác đúng chuẩn để bán ở nhiều nước EU
Nhãn thực phẩm đóng gói bán cho người tiêu dùng tuân theo Quy định (EU) 1169/2011 về thông tin thực phẩm, gồm tên sản phẩm, thành phần, chất gây dị ứng, định lượng, hạn dùng và thông tin người chịu trách nhiệm. Thủy sản có thêm quy tắc ghi nhãn riêng. Vì hàng có thể được bán ở nhiều nước thành viên, doanh nghiệp nên sớm thống nhất với nhà nhập khẩu về ngôn ngữ và nội dung nhãn cho từng nước, để một mẫu bao bì dùng được cho nhiều thị trường.
Với mỹ phẩm, thông tin bắt buộc phải được in bằng chữ bền, dễ đọc trên bao bì. Với hàng dệt, nhãn ghi tên và tỷ lệ các loại xơ. Với sản phẩm mang dấu CE, dấu phải được gắn rõ ràng, bền trên sản phẩm, nhãn hoặc bao bì theo quy định của từng văn bản áp dụng.
Đón đầu quy định mới: CBAM, PPWR, EUDR
Doanh nghiệp chuẩn bị sớm cho các quy định mới sẽ có lợi thế khi người mua EU lựa chọn nhà cung cấp:
- CBAM (Cơ chế điều chỉnh carbon qua biên giới): giai đoạn chính thức áp dụng từ 01/01/2026 cho sắt thép, nhôm, xi măng, phân bón, hydro và điện. Nghĩa vụ đăng ký “người khai CBAM được ủy quyền” và mua chứng chỉ CBAM thuộc về nhà nhập khẩu EU. Có ngưỡng miễn trừ 50 tấn khối lượng tịnh cho mỗi nhà nhập khẩu mỗi năm (không áp dụng cho hydro và điện). Phần việc của nhà sản xuất Việt Nam thường là cung cấp số liệu phát thải của sản phẩm.
- PPWR – Quy định về bao bì và chất thải bao bì (EU) 2025/40: có hiệu lực từ 11/02/2025 và áp dụng chung từ 12/08/2026; một số điều khoản có mốc áp dụng riêng. Theo hướng dẫn của Ủy ban châu Âu, từ 12/08/2026 bao bì đưa ra thị trường cần có khả năng tái chế, vì vậy đây là thời điểm phù hợp để rà soát thiết kế bao bì.
- EUDR – Quy định về sản phẩm không gây mất rừng (EU) 2023/1115: sau hai lần hoãn (lần gần nhất theo Quy định (EU) 2025/2650), quy định áp dụng từ 30/12/2026 với doanh nghiệp lớn và vừa, và từ 30/06/2027 với doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ (trừ nhóm gỗ đã thuộc Quy định gỗ EUTR). Hàng liên quan gồm gỗ, cà phê, ca cao, cao su, dầu cọ, đậu nành, gia súc và một số sản phẩm chế biến như đồ nội thất, da, sô-cô-la, lốp xe. Doanh nghiệp đưa hàng vào EU phải chứng minh sản phẩm có nguồn gốc từ đất không bị phá rừng; do đó, nhà xuất khẩu Việt Nam có sẵn thông tin truy xuất vùng trồng, vùng khai thác sẽ được khách hàng đánh giá cao. Một số sản phẩm mới được bổ sung vào phạm vi (như cà phê hòa tan, một số dẫn xuất dầu cọ) áp dụng từ 30/12/2027.
Chứng nhận giúp ghi điểm với người mua EU
Bên cạnh các quy định bắt buộc, nhà nhập khẩu và chuỗi bán lẻ EU thường dùng chứng nhận tự nguyện để lựa chọn nhà cung cấp. Có sẵn chứng nhận phù hợp giúp rút ngắn quá trình đánh giá nhà cung cấp:
- Thực phẩm: HACCP, BRCGS, FSSC 22000 hoặc ISO 22000; nông sản tươi thường dùng GLOBALG.A.P.
- Dệt may, da giày, đồ gia dụng: đánh giá trách nhiệm xã hội amfori BSCI, kèm kiểm soát hóa chất theo REACH/RoHS.
- Gỗ, giấy: FSC hỗ trợ chứng minh nguồn gốc gỗ hợp pháp và bền vững.
- Hàng công nghiệp: ISO 9001, ISO 14001; sản phẩm thuộc diện CE cần chuẩn bị hồ sơ CE.
Chứng nhận tự nguyện bổ sung cho quy định pháp lý của EU, không thay thế các quy định này. Mỗi người mua có danh sách yêu cầu riêng.
Lộ trình chuẩn bị trước khi xuất khẩu
- Xác định mã HS của sản phẩm, tra thuế suất và yêu cầu nhập khẩu trên Access2Markets (mục My Trade Assistant).
- Đối chiếu sản phẩm với quy tắc xuất xứ EVFTA và chuẩn bị hồ sơ nguyên liệu để đề nghị cấp C/O EUR.1.
- Rà soát quy định theo nhóm hàng: danh sách cơ sở được chấp thuận (thực phẩm nguồn gốc động vật), dấu CE, REACH, người chịu trách nhiệm tại EU (mỹ phẩm, GPSR).
- Thống nhất với nhà nhập khẩu về nhãn, ngôn ngữ và bao bì theo PPWR.
- Với hàng thuộc diện EUDR hoặc CBAM, chuẩn bị thông tin truy xuất vùng trồng, vùng khai thác hoặc số liệu phát thải theo yêu cầu của khách hàng.
- Hoàn thiện các chứng nhận người mua yêu cầu và bộ chứng từ thương mại (hóa đơn, phiếu đóng gói, vận đơn, chứng thư).
Lưu ý: yêu cầu có thể khác nhau theo mặt hàng và từng thời điểm, vì vậy doanh nghiệp nên xác nhận lại với nhà nhập khẩu trước khi chốt đơn hàng.
Yêu cầu theo ngành hàng
Thực phẩm, nông sản, thủy sản
- Đăng ký cơ sở vào danh sách được EU chấp thuận đối với hàng có nguồn gốc động vật và thủy sản.
- Chuẩn bị giấy chứng nhận chính thức do cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp cho bước kiểm tra tại trạm biên giới EU.
- Kèm giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật với hàng thuộc diện kiểm dịch.
- Thiết kế nhãn theo Quy định (EU) 1169/2011.
Dệt may, da giày
- Ghi nhãn thành phần xơ theo Quy định (EU) 1007/2011.
- Kiểm soát hóa chất trong giới hạn của REACH.
- Tính trước phương án nguyên liệu theo quy tắc xuất xứ EVFTA để hưởng trọn ưu đãi khi đề nghị cấp EUR.1.
Gỗ và sản phẩm gỗ
- Sẵn sàng cho EUDR áp dụng từ 30/12/2026 (với doanh nghiệp lớn, vừa và nhóm gỗ đã thuộc EUTR).
- Chuẩn bị thông tin truy xuất nguồn gốc gỗ theo yêu cầu của người mua; chứng nhận FSC hỗ trợ chứng minh nguồn gốc.
Điện – điện tử
- Gắn dấu CE theo các văn bản áp dụng cho sản phẩm.
- Kiểm soát chất nguy hại theo REACH/RoHS.
Đồ chơi, hàng tiêu dùng
- Đồ chơi phải gắn dấu CE theo Chỉ thị 2009/48/EC.
- Hàng tiêu dùng tuân theo GPSR (EU) 2023/988, với chủ thể chịu trách nhiệm đặt tại EU.
Mỹ phẩm
- Chỉ định người chịu trách nhiệm đặt tại EU theo Quy định (EC) 1223/2009.
- In đầy đủ thông tin bắt buộc trên bao bì.
Chứng nhận thường gặp khi xuất sang EU
Các chứng nhận dưới đây thường do người mua yêu cầu hoặc gắn với quy định của thị trường — tùy mặt hàng:
Sẵn sàng chinh phục thị trường EU?
Nhận checklist chứng nhận và lộ trình chuẩn bị theo đúng mặt hàng của bạn — nhanh, gọn, miễn phí.
Câu hỏi thường gặp
Xuất khẩu sang EU có cần C/O EUR.1 không?
Xin C/O mẫu EUR.1 ở đâu?
EUDR áp dụng từ khi nào?
Hàng Việt Nam có chịu CBAM không?
Tra cứu yêu cầu cụ thể cho sản phẩm của mình ở đâu?
Bài liên quan
CBAM của EU: mặt hàng, giai đoạn chính thức từ 2026 và cách doanh nghiệp Việt chuẩn bị dữ liệu phát thải
CBAM chính thức từ 01/01/2026 cho thép, nhôm, xi măng, phân bón: ngưỡng 50 tấn, bán chứng chỉ từ 02/2027, tờ khai đầu tiên 30/9/2027 và dữ liệu phát thải.
Chuẩn bị đánh giá amfori BSCI: hiểu cách chấm điểm để hướng tới hạng A, B
Cách chuẩn bị đánh giá amfori BSCI: 13 lĩnh vực, 20 câu hỏi trọng yếu, cách tính hạng A–E, hiệu lực 1–2 năm, hình thức bán báo trước và lộ trình đạt hạng A, B.
Chuẩn bị đánh giá BRCGS Food Safety: hình thức đánh giá, cách xếp hạng và cách đạt hạng cao
Hướng dẫn chuẩn bị đánh giá BRCGS Food Safety Issue 9: ba hình thức đánh giá, cách xếp hạng AA–D, 28 ngày khắc phục và cách đạt hạng cao một cách bền vững.
Chứng nhận Kosher và các chứng nhận bổ sung được người mua ưa chuộng: Organic EU/USDA, Rainforest Alliance, Fairtrade
Tổng quan Kosher, hữu cơ EU và USDA, Rainforest Alliance, Fairtrade: đơn vị cấp, thị trường ưa chuộng, thủ tục xuất khẩu và thời điểm nên đầu tư chứng nhận.
EUDR – quy định chống phá rừng của EU: mặt hàng, thẩm định, định vị địa lý và lộ trình áp dụng
EUDR áp dụng từ 30/12/2026 với doanh nghiệp lớn, vừa và 30/6/2027 với doanh nghiệp nhỏ. Mặt hàng, định vị địa lý, thẩm định và lợi thế rủi ro thấp của Việt Nam.
FSC chuỗi hành trình (CoC) cho ngành gỗ, giấy, bao bì: lộ trình đạt chứng nhận từng bước
Lộ trình đạt chứng nhận FSC chuỗi hành trình (CoC) cho nhà máy gỗ, giấy, in ấn, bao bì: phạm vi, hệ thống kiểm soát, hồ sơ, đánh giá, duy trì và liên kết EUDR.
GOTS, OEKO-TEX và GRS cho dệt may: điểm khác biệt và người mua thường yêu cầu
So sánh GOTS, OEKO-TEX và GRS cho dệt may xuất khẩu: nội dung chứng nhận, ngưỡng hữu cơ, tái chế, hiệu lực, người mua thường yêu cầu và thay đổi mới 2026–2027.
Quy trình gắn dấu CE: tự công bố hay cần Notified Body, hồ sơ kỹ thuật và tuyên bố về sự phù hợp
Gắn dấu CE từng bước: chọn module đánh giá, khi nào tự công bố, khi nào cần Notified Body, lập hồ sơ kỹ thuật và ký EU DoC để hàng lưu thông khắp thị trường EU.
Đánh giá SMETA (Sedex): chọn 2 hay 4 trụ cột và chuẩn bị để một báo cáo dùng được cho nhiều khách hàng
SMETA 7.0 của Sedex: khác biệt 2 và 4 trụ cột, cách phân loại phát hiện, đánh giá hệ thống quản lý, lịch bán báo trước, hiệu lực 24 tháng và lộ trình chuẩn bị.
So sánh HACCP, ISO 22000, FSSC 22000, BRCGS và IFS: chọn chứng nhận an toàn thực phẩm theo thị trường và người mua
So sánh HACCP, ISO 22000, FSSC 22000, BRCGS và IFS: bản chất, vị trí với GFSI, cách đánh giá, cách chọn theo thị trường, người mua và lộ trình nâng cấp.
Cách tìm khách hàng nhập khẩu: hội chợ, sàn B2B, Thương vụ và dữ liệu thương mại
Cách tìm khách hàng nhập khẩu qua hội chợ quốc tế, sàn B2B, hệ thống Thương vụ Việt Nam, dữ liệu thương mại như Trade Map và kế hoạch chăm sóc khách tiềm năng.
Xuất khẩu qua sàn thương mại điện tử xuyên biên giới: bắt đầu thế nào và ai hỗ trợ
Xuất khẩu qua sàn TMĐT xuyên biên giới như Amazon, Alibaba.com: chọn B2B hay B2C, chuẩn bị sản phẩm, thương hiệu, logistics và hỗ trợ từ Bộ Công Thương.
Chuẩn bị đón khách nước ngoài đánh giá nhà máy: lộ trình cho đơn hàng lớn
Lộ trình sẵn sàng đón khách nước ngoài audit nhà máy: chất lượng, lao động (BSCI, SMETA, WRAP), an toàn, hồ sơ PCCC, môi trường theo quy định Việt Nam 2026.
Bộ chứng từ xuất khẩu chuẩn: từng loại giấy tờ, bên lập và cách thông quan thuận lợi
Bộ chứng từ xuất khẩu gồm hợp đồng, invoice, packing list, vận đơn, C/O, chứng thư chuyên ngành, tờ khai. Ai lập từng loại, cách làm khớp để thông quan nhanh.
C/O ưu đãi và các FTA của Việt Nam: chọn đúng mẫu để hàng cạnh tranh hơn
C/O ưu đãi giúp người mua giảm thuế nhờ FTA. Bảng đối chiếu FTA, mẫu C/O, thị trường; tự chứng nhận xuất xứ EVFTA, CPTPP; cấp C/O qua eCoSys. Cập nhật 9/2026.
Mã HS là gì và cách tra cứu để khai báo đúng, thông quan thuận lợi
Mã HS là mã phân loại hàng hóa quốc tế do WCO quản lý, dùng để tính thuế và áp chính sách. Cách tra mã HS chuẩn, công cụ chính thức và lợi ích khi khai đúng mã.
7 kinh nghiệm giúp lô hàng xuất khẩu đầu tiên diễn ra suôn sẻ
7 kinh nghiệm cho lô hàng xuất khẩu đầu tiên: nắm yêu cầu nước nhập khẩu, chọn đúng Incoterms, thanh toán an toàn, chứng từ khớp, mã HS đúng, dùng ưu đãi FTA.
Toàn cảnh xuất nhập khẩu Việt Nam 8 tháng đầu năm 2026: quy mô kỷ lục và nhiều cơ hội cho doanh nghiệp
Xuất nhập khẩu Việt Nam 8 tháng 2026 lập kỷ lục 770,14 tỷ USD, tăng 28,7%: thị trường chính, nhóm hàng tăng mạnh và cơ hội kinh doanh theo số liệu Cục Thống kê.
Nguồn tham khảo
- Access2Markets – EU-Vietnam Free Trade Agreement
- Trung tâm WTO và Hội nhập (VCCI) – Tóm tắt Chương 2 EVFTA (cam kết thuế quan)
- Trung tâm WTO và Hội nhập (VCCI) – Thủ tục chứng nhận xuất xứ trong EVFTA
- Bộ Công Thương (logistics.gov.vn) – Thông tư 14/2026/TT-BCT về quy tắc xuất xứ trong EVFTA, hiệu lực từ 10/5/2026
- Thông tư 11/2020/TT-BCT (đã được thay thế) – nội luật hóa Nghị định thư xuất xứ EVFTA, gồm quy định cộng gộp
- VASEP – Thông tư 14/2026/TT-BCT (ngày ban hành, hiệu lực, tự chứng nhận xuất xứ)
- European Commission (DG TAXUD) – EVFTA guidance on proofs of origin
- Access2Markets – Health and consumer protection for animal and plant products
- Access2Markets – Delay until December 2026 of the EUDR
- European Commission – CBAM definitive regime
- Access2Markets – Start of the definitive period of CBAM
- EUR-Lex – Packaging and packaging waste (from 2026), Regulation (EU) 2025/40
- European Commission – Toy safety (Directive 2009/48/EC)
- EUR-Lex – Regulation (EC) 1223/2009 on cosmetic products
- EUR-Lex – Regulation (EU) 2023/988 on general product safety
- EUR-Lex – Regulation (EU) 1169/2011 on food information to consumers
- European Commission (DG Environment) – Regulation on Deforestation-free Products
- Access2Markets – How can I get approval to export fish to the EU?
- KVK (Phòng Thương mại Hà Lan) – Product requirements when importing clothing
Nội dung biên soạn từ các nguồn chính thức trên và được cập nhật khi có văn bản mới. Mẹo nhỏ: xác nhận yêu cầu riêng của nhà nhập khẩu trước khi chốt đơn để mọi thứ suôn sẻ.