REACH và RoHS – Đáp ứng yêu cầu hóa chất để hàng Việt Nam vào EU thuận lợi

Lợi ích khi đáp ứng REACH và RoHS

• Đáp ứng yêu cầu pháp lý của EU: tuân thủ REACH và RoHS là điều kiện để hàng hóa thuộc diện điều chỉnh được đưa vào thị trường EU.
• Trở thành nhà cung cấp tin cậy: nhà nhập khẩu và nhà cung cấp tại EU cần thông tin thành phần, kết quả thử nghiệm và cam kết từ nhà cung cấp. Có sẵn bộ hồ sơ này là lợi thế khi chào hàng.
• Hoàn thiện hồ sơ CE: RoHS là một trong các luật gắn với dấu CE, nên đáp ứng RoHS giúp hồ sơ kỹ thuật và tuyên bố hợp chuẩn EU được đầy đủ.
• Kiểm soát chuỗi nguyên liệu: danh mục vật liệu và thông tin từ nhà cung cấp giúp doanh nghiệp nắm rõ thành phần sản phẩm.
• Áp dụng cho nhiều ngành: từ dệt may, da giày, đồ gỗ, đồ chơi đến thiết bị điện, điện tử.

REACH là gì và nghĩa vụ của từng bên

REACH (Registration, Evaluation, Authorisation and Restriction of Chemicals – Đăng ký, Đánh giá, Cấp phép và Hạn chế hóa chất) áp dụng cho chất hóa học ở dạng đơn lẻ, trong hỗn hợp và trong hàng hóa (article). Các nghĩa vụ chính gồm:

• Đăng ký: nhà sản xuất, nhà nhập khẩu tại EU đăng ký chất với ECHA nếu khối lượng từ 1 tấn/năm trở lên, theo nguyên tắc “không có dữ liệu, không có thị trường”. Với hàng hóa, chất được thiết kế để giải phóng ra khi sử dụng phải đăng ký nếu tổng lượng trên 1 tấn/năm.
• Đại diện duy nhất (Only Representative): việc đăng ký do doanh nghiệp đặt tại khu vực EEA (Khu vực Kinh tế châu Âu) thực hiện. Nhà sản xuất ngoài EU (sản xuất chất, pha chế hỗn hợp hoặc sản xuất hàng hóa) có thể chỉ định một đại diện duy nhất tại EU theo Điều 8 để thực hiện thay nghĩa vụ của nhà nhập khẩu. Quyền chỉ định này dành cho nhà sản xuất, không áp dụng cho nhà phân phối ngoài EU.
• Chất rất đáng lo ngại (SVHC) trong Danh sách ứng viên: khi hàng hóa chứa chất SVHC trên 0,1% khối lượng, bên cung cấp tại EU phải cung cấp thông tin sử dụng an toàn cho khách hàng, tối thiểu là tên chất, và trả lời người tiêu dùng trong 45 ngày khi được hỏi. Nếu tổng lượng trên 1 tấn/năm, bên cung cấp phải thông báo cho ECHA trong 6 tháng kể từ khi chất được đưa vào danh sách. Bên cung cấp cũng phải gửi thông tin vào cơ sở dữ liệu SCIP.
• Hạn chế (Phụ lục XVII): một số chất bị cấm hoặc giới hạn trong những sản phẩm cụ thể.

RoHS là gì

RoHS (Restriction of Hazardous Substances – Hạn chế chất nguy hại) giới hạn các chất nguy hại trong thiết bị điện và điện tử, kể cả dây cáp và linh kiện thay thế. Phụ lục II liệt kê 10 chất với nồng độ tối đa tính theo khối lượng trong vật liệu đồng nhất:

Một số ứng dụng được miễn trừ có thời hạn (Phụ lục III, IV), và danh mục miễn trừ được sửa đổi thường xuyên. Ví dụ, nhiều miễn trừ cho chì đã được cập nhật năm 2025 với hạn mới trong giai đoạn 2026–2027. RoHS là một trong các luật gắn với dấu CE, vì vậy sản phẩm thuộc diện cần thể hiện việc đáp ứng RoHS trong hồ sơ kỹ thuật và tuyên bố hợp chuẩn EU.

Doanh nghiệp nào cần quan tâm

REACH và RoHS đều là luật bắt buộc khi đưa hàng vào thị trường EU. Nghĩa vụ pháp lý trực tiếp thường thuộc về nhà sản xuất, nhà nhập khẩu và nhà cung cấp tại EU. Vì vậy, các bên này sẽ đề nghị nhà cung cấp Việt Nam cung cấp thông tin thành phần, kết quả thử nghiệm và cam kết, và chuẩn bị sẵn các tài liệu này là lợi thế cạnh tranh.

• REACH: gần như mọi ngành có hàng hóa hoặc hóa chất, như dệt may, da giày, đồ gỗ, đồ chơi, nhựa, cao su, kim loại, hóa chất, sơn, keo.
• RoHS: thiết bị điện, điện tử, đèn, dây cáp, linh kiện, thiết bị gia dụng, dụng cụ điện.

Yêu cầu có thể thay đổi theo mặt hàng và thời điểm, vì Danh sách ứng viên SVHC được bổ sung định kỳ. Doanh nghiệp nên kiểm tra lại với cơ quan có thẩm quyền và nhà nhập khẩu.

Lộ trình 6 bước chứng minh tuân thủ

1. Lập danh mục vật liệu của sản phẩm, theo từng vật liệu đồng nhất với RoHS và từng hàng hóa cấu thành với REACH.
2. Thu thập thông tin từ nhà cung cấp nguyên liệu, gồm bảng dữ liệu an toàn, công bố thành phần và cam kết về chất bị hạn chế.
3. Thử nghiệm các vật liệu có rủi ro cao tại phòng thử nghiệm có năng lực và lưu báo cáo.
4. Đối chiếu với phiên bản mới nhất của Danh sách ứng viên SVHC, Phụ lục XVII của REACH, Phụ lục II và danh mục miễn trừ của RoHS.
5. Lập tuyên bố, ví dụ tuyên bố tuân thủ gửi khách hàng; với sản phẩm CE thì đưa vào hồ sơ kỹ thuật và EU DoC. Doanh nghiệp phối hợp với nhà nhập khẩu hoặc đại diện duy nhất cho các nghĩa vụ đăng ký, thông báo và SCIP.
6. Cập nhật hồ sơ khi thay đổi nguyên liệu, nhà cung cấp hoặc khi danh sách chất thay đổi.

Chuẩn bị bộ hồ sơ REACH và RoHS được người mua tin cậy

• REACH và RoHS là luật, EU không cấp chứng nhận riêng, nên giá trị nằm ở báo cáo thử nghiệm, công bố thành phần và tuyên bố tuân thủ. Các giấy tờ mang tên “chứng nhận REACH/RoHS” thường là báo cáo thử nghiệm hoặc thư xác nhận của bên thứ ba cho một mẫu cụ thể.
• Một báo cáo thử nghiệm thuyết phục ghi rõ mẫu, vật liệu, phương pháp, danh mục chất, phiên bản danh sách SVHC dùng để đối chiếu và ngày thử. Báo cáo cần do phòng thử nghiệm có năng lực thực hiện, tốt nhất là phòng có phạm vi công nhận theo ISO/IEC 17025.
• Số đăng ký REACH do ECHA cấp cho pháp nhân tại EEA. Nhà cung cấp ngoài EU thực hiện đăng ký thông qua nhà nhập khẩu hoặc đại diện duy nhất.

Kinh nghiệm để tuân thủ thuận lợi

• Luôn đối chiếu với Danh sách ứng viên SVHC mới nhất và làm mới báo cáo thử nghiệm khi danh sách thay đổi.
• Thử nghiệm theo từng vật liệu đồng nhất (RoHS) hoặc từng hàng hóa cấu thành (REACH) để kết quả chính xác.
• Rà soát cả phụ kiện nhỏ như khóa kéo, nút, lớp mạ, dây, keo và mực in.
• Phối hợp sớm với nhà nhập khẩu, hoặc chỉ định đại diện duy nhất tại EEA, cho nghĩa vụ đăng ký REACH.
• Quản lý REACH và RoHS bài bản ngay từ khâu mua nguyên liệu, giúp hàng lưu thông ổn định và tránh rủi ro thu hồi.

Thị trường hay yêu cầu REACH / RoHS

Câu hỏi thường gặp

Bài liên quan

Nguồn tham khảo